Je hebt gemerkt dat de machtigen sinds enige tijd iedereen vragen om nuchter te zijn. Deze verandering van toon is breed uitgemeten. Maar zelfs als deze vraag op grote schaal wordt gevolgd, zal zij ondoeltreffend zijn als zij beperkt blijft tot de particuliere consumptie. Bovendien hebben de voorgestelde inspanningen alleen betrekking op het gas- en elektriciteitsverbruik, terwijl de energie die iedereen uitgeeft voornamelijk afkomstig is van de voorwerpen die worden gekocht. Bij de productie van deze producten wordt namelijk veel meer energie verbruikt dan bij ons thuis.
Men doet ons geloven dat dit beleid is ingegeven door milieuoverwegingen, terwijl het in feite een reactie is op de sluiting van gaspijpleidingen uit Rusland in de context van de oorlog tussen Rusland en Oekraïne.
Als we willen dat onze medeburgers hun consumptie van allerlei aard verminderen, moeten we een einde maken aan de misdaadbevorderaar die reclame is. Het is paradoxaal om nuchterheid te bepleiten en tegelijkertijd consumptie te bevorderen door de vermenigvuldiging van advertenties. Zo ontstaan er verschillende burgerinitiatieven om reclame aan de kaak te stellen, zowel algemene als specifieke. Met het oog hierop strijdt de vereniging Foodwatch[note] er in het algemeen voor dat ons voedsel van goede kwaliteit is en onze gezondheid niet schaadt. Maar nu pakt Foodwatch op kinderen gerichte reclame aan. De vereniging lanceert een grote campagne om te eisen dat grote detailhandelaren zich ertoe verbinden de gezondheid van kinderen te beschermen door te stoppen met de marketing van junkfood aan jongeren. Terwijl er in Frankrijk weinig beweging is, is dat niet het geval in Duitsland, waar de winkelgigant Lidl onder druk van Foodwatch heeft aangekondigd een einde te maken aan op jonge kinderen gerichte reclame.
Foodwatch is een petitie gestart[note] om te stoppen met reclame voor voedsel als te zoet, te vet of te zout. Laten we ze tot actie aanzetten en binnenkort zal de organisatie de toezeggingen van de multinationals onthullen. Ook de WHO luidt al vele jaren de noodklok: in Europa neemt de obesitasepidemie toe en kinderen blijven daarbij verre van gespaard. In Frankrijk heeft 35% van de kinderen van 5 tot 9 jaar en 28% van de adolescenten van 10 tot 19 jaar overgewicht of obesitas. Een zwaarlijvig kind loopt een groot risico om op volwassen leeftijd ziekten als diabetes of hoge bloeddruk te ontwikkelen.
Op televisie, internet en in de openbare ruimte worden kinderen tegenwoordig overmatig blootgesteld aan agressieve en alomtegenwoordige voedselmarketing.
RECLAME IN DE OPENBARE RUIMTE
De meest agressieve en onvermijdelijke reclame zijn de billboards die onze straten sieren3. Veel anti-reclameacties worden uitgevoerd door overplakken, door de borden op verschillende manieren te kapen of door de stroomtoevoer af te snijden en de lichten op de borden uit te schakelen. Deze acties worden geleid door organisaties als Résistance à l’Agression Advertizing (https://antipub.org/) of Casseurs de Pub (http://www.casseursdepub.org/). Ze zijn echter een beetje riskant, omdat het systeem, dat altijd repressief is en een grenzeloze handel beschermt, degenen die op heterdaad betrapt worden flink in de problemen kan brengen. Sommigen hebben een manier gevonden om dit te omzeilen: zij zijn opgetreden langs de hele route van de demonstraties tegen de pensioenhervorming. Zo gecamoufleerd door de grotendeels goedkeurende menigte, konden ze rustig werken. Er zijn maar weinig burgers die zich niet ergeren aan de reclame die onze trottoirs overspoelt.
De esthetiek van de handgemaakte posters, gemaakt door de activisten, overtuigt iedereen van het hinderlijke karakter van de reclame-invasie die, naast het verleiden met vaak nutteloze producten, vaak het lopen belemmert in de voor voetgangers gereserveerde ruimte.
GROOTSCHALIGE ACTIES
Een ander nationaal evenement is het evenement dat wordt georganiseerd door verenigingen waarvan de sociale reden niet is om e-advertising te bekritiseren, maar die betrokken zijn bij acties tegen reclame. De GreenVoice-campagne van Greenpeace France, Alternatiba, Résistance à l’agression publicitaire, Extinction Rebellion en ANV-COP-21 heeft tientallen activisten gemobiliseerd die actie hebben gevoerd om reclamepanelen en lichtreclames uit te schakelen, die veel elektriciteit verbruiken (het verbruik van een reclamescherm van 2 m2 is 2 000 kWh/jaar, het equivalent van het jaarverbruik van een huishouden). Uit een studie van Greenpeace blijkt dat 85% van de Fransen voorstander is van een vermindering van het aantal digitale reclameschermen in de openbare ruimte, terwijl 54% gewoon voorstander is van een verbod.
Geconfronteerd met deze mobilisaties heeft de uitvoerende macht besloten de verlichting van cafés tijdens de daluren te verbieden. Dit is een zeer zwakke actie in het licht van de urgentie om deze apparaten, die energieverslindend, landschapsbeschadigend en hersenspoelend zijn, volledig te verbieden.
Alain Adriaens
